Από τη Ζώνη Παξών στην ΑΟΖ του Καστελλόριζου

Γράφει ο Νίκος Λυγερός

Όταν δεν έχουμε πρόσβαση σε επιστήμονες του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, το κοινό στοιχείο που υπάρχει μεταξύ Παξών και Καστελλόριζου δεν φαίνεται άμεσα. Βέβαια, η αγορά του Φύλλου Καστελλόριζου εξηγεί πολλές λεπτομέρειες που είναι στρατηγικά σημαντικές και για το θέμα της υφαλοκρηπίδας αλλά βέβαια και για το θέμα της ΑΟΖ που μας αφορά άμεσα. 

Έννοια και δίκαιο της ΑΟΖ

Από μικρό παιδί συχνά άκουγα ως επωδό δύο λέξεις: «κεκτημένα δικαιώματα». Κι όταν ρωτούσα, σχεδόν κανείς δεν ήξερε να μου εξηγήσει τη σημασία των λέξεων αυτών. Ωστόσο, τις χρησιμοποιούσαν τακτικά. Αργότερα, όλοι οι Ελληνες άρχισαν να χρησιμοποιούν τη λέξη «υφαλοκρηπίδα» χωρίς να γνωρίζουν τι ακριβώς σημαίνει. Ορισμένοι, μάλιστα, ίσως νόμιζαν ότι η λέξη αυτή συνοδευόταν από κάποια σεξουαλικά υπονοούμενα!

Σήμερα παρουσιάζεται το ίδιο φαινόμενο με τρεις άλλες λέξεις: «Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη». Πριν από λίγα χρόνια η Κυπριακή Δημοκρατία δημιούργησε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) στον θαλάσσιο χώρο της και οι ελληνικές εφημερίδες ανακοίνωσαν το γεγονός με τεράστιους πρωτοσέλιδους τίτλους, χωρίς βέβαια να εξηγήσουν στους αναγνώστες τους τι σημαίνει ΑΟΖ, μια και άκουγαν αυτές τις λέξεις για πρώτη φορά στη ζωή τους.
 

Οταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και ο Ανδρέας Παπανδρέου μιλούσαν για την ελληνοτουρκική διένεξη στο Αιγαίο Πέλαγος, ορθώς υποστήριζαν ότι η διαφορά μας με τους Τούρκους είναι νομικής φύσης και αφορά μόνο την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Ομως, από τότε έχουν περάσει πάρα πολλά χρόνια και η ύπαρξη της ΑΟΖ καθιστά ουσιαστικά ξεπερασμένη την έννοια της υφαλοκρηπίδας.
 

Δυστυχώς, όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις συνεχίζουν, από το 1982, το τροπάριο της υφαλοκρηπίδας αγνοώντας ή αποφεύγοντας συστηματικά για ανεξήγητους λόγους να φέρουν το θέμα στις συνομιλίες τους με τους Τούρκους, προς μεγάλη βέβαια ικανοποίηση των γειτόνων μας. Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η επιστολή του πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου προς τον Ερντογάν, στην οποία φαίνεται να αγνοεί για άλλη μια φορά το θέμα της ΑΟΖ, εφόσον αναφέρει ότι εάν τα δύο κράτη δεν τα βρούνε μεταξύ τους, τότε θα πρέπει να προσφύγουν στη Χάγη για την επίλυση του θέματος της υφαλοκρηπίδας.
 

Το 1982 ήταν μια σημαντική χρονολογία για την Ελλάδα, διότι τότε ψηφίστηκε στα Ηνωμένα Εθνη η νέα Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η Σύμβαση αυτή προβλέπει και τη δημιουργία μιας νέας θαλάσσιας ζώνης, της ΑΟΖ, που ευνοεί αφάνταστα τη χώρα μας στη διένεξή της με την Τουρκία αναφορικά με το Αιγαίο Πέλαγος. Απόδειξη είναι το γεγονός ότι δύο κράτη, η Τουρκία και η Βενεζουέλα, αρνήθηκαν να υπογράψουν τη Σύμβαση λόγω της ύπαρξης του νέου θεσμού της ΑΟΖ. Ο λόγος, βέβαια, ήταν πάρα πολύ απλός. Τα δύο αυτά κράτη έχουν μπροστά τους νησιά που δεν τους ανήκουν και έτσι εκ των πραγμάτων έχουν περιορισμένη ΑΟΖ.
 

Ας δούμε τώρα τι ορίζει το νέο Σύνταγμα των Παγκόσμιων Ωκεανών και Θαλασσών γι' αυτό το θέμα. Ενα από τα πιο σημαντικά έργα της Διάσκεψης για το Δίκαιο της Θάλασσας (1973-1982) ήταν η δημιουργία και κωδικοποίηση του θεσμού της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ). Ετσι, δόθηκε ένα τέλος στη χαώδη κατάσταση που επικρατούσε μέχρι τότε στο Διεθνές Δίκαιο Αλιείας. Με βάση τα άρθρα 55, 56, 57 της νέας Σύμβασης, ως ΑΟΖ ορίζεται η πέραν και παρακείμενη της αιγιαλίτιδας ζώνης περιοχή, το πλάτος της οποίας μπορεί να φθάσει τα 200 ναυτικά μίλια από τις γραμμές βάσης από τις οποίες μετράται το πλάτος της αιγιαλίτιδας ζώνης και εντός της οποίας το παράκτιο κράτος ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα σε θέματα που έχουν σχέση με την εξερεύνηση, την εκμετάλλευση, τη διατήρηση και διαχείριση των φυσικών πηγών ζώντων ή μη των υδάτων, του βυθού και υπεδάφους της θάλασσας, καθώς και κυριαρχικά δικαιώματα, που αναφέρονται στην εξερεύνηση και οικονομική εκμετάλλευση των ρευμάτων και των υπερκείμενων της θάλασσας ανέμων.
 

Η Σύμβαση του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας αναφέρει ρητά (Αρθρο 121, παράγραφο 2) ότι όλα τα νησιά διαθέτουν ΑΟΖ και ότι η ΑΟΖ και η υφαλοκρηπίδα ενός νησιού καθορίζονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που καθορίζονται και για τις ηπειρωτικές περιοχές. Επομένως, η Τουρκία δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τα ίδια επιχειρήματα για την ΑΟΖ που προβάλλει για την υφαλοκρηπίδα των νησιών του Αιγαίου, ότι δηλαδή τα νησιά μας δεν διαθέτουν υφαλοκρηπίδα ή ότι «κάθονται» πάνω στην υφαλοκρηπίδα της Ανατολίας. Επιπλέον, η νέα Σύμβαση έχει καταργήσει τη γεωλογική έννοια της υφαλοκρηπίδας και έτσι η Τουρκία έχει χάσει άλλο ένα επιχείρημα.
 

Από την ύπαρξη της νέας Σύμβασης του Διεθνούς Δίκαιου της Θάλασσας το 1982, κανένα κράτος στον κόσμο δεν έχει ζητήσει μόνο την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, αλλά πάντα ζητά και την ταυτόχρονη οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Πράγματι, όλες οι αποφάσεις του Δικαστηρίου μέχρι σήμερα λαμβάνουν υπόψη την οριοθέτηση και των δύο ζωνών που πάντα συμπίπτουν.
 

Προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση το γεγονός ότι ο σημερινός πρωθυπουργός της χώρας, ο οποίος επί του παρόντος είναι αλλά και έχει διατελέσει επί μακρόν και υπουργός Εξωτερικών, παρουσιάζεται αδιάβαστος σε αυτό το τόσο κρίσιμο θέμα για τα εθνικά συμφέροντα της Ελλάδας. Η επιστολή του προς τον Ερντογάν ήταν προς τη σωστή κατεύθυνση, μια και αναφέρει ότι η ελληνοτουρκική διαφορά πρέπει να πάει στη Χάγη αλλά δεν μπορεί να πάει στη Χάγη εάν δεν περιλαμβάνει και την ΑΟΖ. Θα ήταν μεγάλο λάθος η προσφυγή στη Χάγη με τουρκικούς όρους και ακόμα χειρότερο χωρίς το θέμα της ΑΟΖ. Ας ελπίσουμε ότι δεν είναι αργά για αλλαγή πλεύσης.
 

Γράφει ο Θεόδωρος Κ. Καρυώτης Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας. Υπήρξε μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας και επιμελήθηκε το βιβλίο «Greece and the Law of the Sea».

Πηγή: ΕΘΝΟΣ

ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΥΘΕΝΑ ;;;

 

Αποκλειστική (;) αποκάλυψη τώρα (;) στο Ποντίκι:

ΚΑΙ ΟΜΩΣ, νότια του Καστελόριζου υπάρχουν κοιτάσματα πετρελαίου… Η πρώτη απλοϊκή αντίδραση είναι να φανταστούμε εαυτούς με λευκές μαντίλες και γυαλιά ρέιμπαν. Η δεύτερη αντίδραση είναι να αναφωνήσουμε «ωχ!». (Διαβάστε το αποκαλυπτικό ρεπορτάζ στο Ποντίκι 11/2/2010 στις σελ. 3-5).

Στο ΚΥΣΕΑ δήθεν “ψάχνονται” μετά την “εμπιστευτική πληροφορία” που έδωσε “ξένη” δύναμη στην ελληνική κυβέρνηση περί αξιολογοτάτων κοιτασμάτων πετρελαίων στην ΖΟΕ (Ζώνη Οικονομικής Εκμετάλλευσης) του Καστελλόριζου (Μεγίστη). 

Η πληροφορία είναι προϊόν αποτύπωσης από δορυφόρους γήινης τηλεπισκόπησης (earth observation satellites).Δορυφόροι λοιπόν γήινης τηλεπισκόπησης. Που έχουν σαρώσει το έδαφος, το υπέδαφος, κάθε σπιθαμή του εθνικού χώρου οπτικά, φασματογραφικά, μαγνητομετρικά και όχι μόνον. “Φυσικά” στα χέρια “μεγάλων ξένων δυνάμεων”.

Και πετρέλαια. Και όσμιο και πλήθος άλλων μετάλλων, όλα τα “εθνικά ασημικά” με πλήρη λεπτομέρεια χαρτογραφημένα και καταγεγραμμένα από τις “μεγάλες ξένες δυνάμεις”.
 

Και φυσικά και απο τους ανατολικούς μας γείτονες που δεν χρειάζονται τις μυστήριες “μεγάλες ξένες δυνάμεις” για να μετρήσουν τα ασημικά μας, μιάς και βιδώνουν εδώ και πολλά χρόνια τους δικούς τους δορυφόρους γηίνης τηλεπισκόπησης.

Η πολύπλευρη κρίση που περνάει η χώρα φέρνει στο προσκήνιο σοβαρότατα θέματα ελλείματος εθνικού γεωστρατηγικού σχεδιασμού. Ενα τέτοιο θέμα έλλειψης αναγκαίων τεχνολογικών υποδομών γεωστρατηγικής έχουμε επανειλλημένως παρουσιάσει, χωρίς – όπως αναμέναμε- καμία αντίδραση η κάποια έστω δράση απο την πλευρά της πολιτείας, συγκεκριμένα το θέμα ανάπτυξης των σχετικών υποδομών γήινης τηλεπισκόπησης.

(Πέρα απο την δημοσιογραφική προβολή του θέματος εδω, έχουμε στην διάθεση κάθε αρμοδίου σχετικό οκταετή φάκελλο εμπλουτισμένο με πρόταση υλοποίησης, την σχετική πορεία του θέματος που συζητήθηκε στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης-ΕΥΠ, το ΥΕΘΑ, την ΓΓΕΤ, την ΕΑΒ-ΥΠΟΙΚ, το πρωθυπουργικό γραφείο Κώστα Σημίτη και Κώστα Καραμανλή, την υπηρεσία προμηθειών του κ.Βασιλάκου κ.α.)

Και ενω εμείς “το συζητάμε” και το μηρυκάζουμε σε μήτινγκς με καφέδες και τσιγάρα οκτώ χρόνια, οι γείτονες ετοιμάζουν την κατασκευή και εκτόξευση των επομένων δορυφόρων…

Ακουμπάει πλέον τα όρια εθνικού σκανδάλου και μειοδοσίας η διαχρονική άρνηση ανάπτυξης αυτών των συγκεκριμένων εθνικών υποδομών…

…αίφνης λοιπόν, εν μέσω μιας πολύπλευρης εθνικής, οικονομικής και κοινωνικής θύελλας, οι “ξένοι φίλοι” ενημέρωσαν την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ για τα κοιτάσματα πετρελαίων τουλάχιστον στο Καστελλόριζο.

Το συγκεκριμένο παιχνίδι στο Καστελλόριζο, το Αιγαίο, και τις άλλες περιοχές εθνικού πλούτου ο κόσμος, εκτός απο τους κυβερνητικούς, “τόχει τούμπανο κι εμείς κρυφό καμάρι”… Σχετικές μας δημοσιεύσεις εδω κι εδω. Η μόνη ερώτηση πού τίθεται πλέον είναι με πόσα χάρτινα λογιστικά ευρω-αργύρια θα απο-αλλοτριώσουν τον ορυκτό εθνικό πλούτο της Ελλάδας, “τα ασημικά”, οι διεθνείς καρχαρίες και τα ντόπια σκυλόψαρα που αριστοτεχνικά δημιούργησαν το “εθνικό ξεπούλημα του αιώνα”…ενημέρωση άρθρου απο σχετικό δημοσίευμα εδω στις 11/02/2009

…σύμφωνα με αποκαλυπτικό πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της εφημερίδας Το Ποντίκι, ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου και τα μέλη του ΚΥΣΕΑ, στα μέσα του περασμένου μήνα, πληροφορήθηκαν από αρμόδιες ελληνικές υπηρεσίες ότι στην περιοχή νότια του Καστελόριζου έχει διαπιστωθεί η ύπαρξη μεγάλων και εκμεταλλεύσιμων πετρελαϊκών κοιτασμάτων. H πληροφορία για την ύπαρξη εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων έφθασε από τη Μόσχα μετά από επισταμένη μελέτη δορυφορικών λήψεων της περιοχής και ενδελεχή επιστημονική ανάλυση των δεδομένων.

Το δημοσίευμα αναφέρει ότι η πληροφορία για την ύπαρξη πετρελαϊκών αποθεμάτων σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη περιοχή σχετίζεται και με την απάντηση του πρωθυπουργού στον Τούρκο ομόλογό του Erdogan. Συγκεκριμένα, στην απαντητική επιστολή Παπανδρέου τονίζεται χαρακτηριστικά “ενέργειες όπως το casus belli, οι υπερπτήσεις και οι ερευνητικές δραστηριότητες στην υφαλοκρηπίδα που δεν έχει ακόμα οριοθετηθεί σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας, δεν βοηθούν καθόλου τη βελτίωση των σχέσεων μας”. Δηλαδή με απλά λόγια, πάμε για την Χάγη;

Το Καστελόριζο αποκτά ακόμα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία καθώς αποτελεί σημείο οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) της Ελλάδας με την Αίγυπτο και με την Κύπρο. Γι’ αυτό το λόγο η Τουρκία είχε ζητήσει από την Αίγυπτο να μη λάβει υπόψη το Καστελόριζο, στις διαπραγματεύσεις της με την Ελλάδα, για την σχετική οριοθέτηση στη περιοχή. Η Τουρκία έχει ήδη οριοθετήσει αυθαίρετα την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη την οποία διεκδικεί μεταξύ Καστελόριζου και Κύπρου.

Αξίζει να αναφερθεί ένα δημοσίευμα του Ελεύθερου Τύπου της 28ης Νοεμβρίου 2008, σύμφωνα με το οποίο στο ακριτικό νησί των 200 κατοίκων έχουν γίνει την τελευταία δεκαετία 1.500 αμφιλεγόμενες συμβολαιογραφικές πράξεις μετεγγραφής ακινήτων, οι περισσότερες από τις οποίες σε αλλοδαπούς και ξένες εταιρίες αμφιλεγόμενης ταυτότητας ενώ εκφράζονται φόβοι ότι στη συνέχεια μεταγράφτηκαν με ιδιωτικά συμφωνητικά σε ιδιώτες και εταιρείες της Τουρκίας.

Από τον ΠΛΟΗΓΟ